Нима учун суд мажлисларининг очиқ ва шаффоф ўтишини талаб қиламиз? Юқорида тинтув ва "брелок" билан боғлиқ бўлган воқеа бу саволга энг яхши жавоб десак ҳам бўлади.
Агар ушбу суд мажлиси очиқ бўлмаганида, тезкор ходимнинг "қўлимда ўйнаб олиб чиқиб кетибман" деган иқрори фақат тўрт девор орасида қолиб кетарди.
Суд мажлиси очиқ бўлишининг 3 та муҳим аҳамияти.
Ҳақиқатнинг юзага чиқиши. Оммавийлик бор жойда ёлғон гапириш қийин. Жамоатчилик ва ОАВ кузатиб турган мажлисда тергов органи ходимлари ўз хатоларини "ёпиб" кетолмайдилар. Санжар Каримовнинг ишида айнан очиқлик ходимнинг норасмий ҳаракатини тан олишига мажбур қилди.
Тартиб ва масъулият. Суд залида камера ёки жамоатчилик вакили борлигини билган ҳар бир иштирокчи, судьядан тортиб гувоҳгача ўз вазифасига масъулият билан ёндаша бошлайди. Бу тизимдаги ўзбошимчаликка қарши энг катта "фильтр"дир.
Халқнинг ишончи. Адолат нафақат қарор қабул қилиниши, балки шу қарор қандай қабул қилинаётганининг кўриниши ҳамдир. Очиқ суд жараёни фуқароларда "қонун ҳамма учун баробар" деган ишончни уйғотади, мустаҳкамлайди.
Муҳим эътирозлар бўлиши, албатта, табиий. Кимдир "бу тергов сири" ёки "шахсий маълумот" дейиши мумкин. Аммо давлат органи ходими томонидан йўл қўйилган процессуал қонунбузарлик ҳеч қачон "сир" бўлмаслиги керак!
Агар биз тизимдаги тинтувларда "ўйнаб" олиб чиқиб кетиладиган буюмлар, расмийлаштирилмайдиган ашёлар ва масъулиятсизликка чек қўймоқчи бўлсак, суд залларининг эшикларини жамият учун ланг очиб қўйишимиз ҳам керак.




